Прадханика-рахасья

Прадханика-рахасья ( प्राधानिकरहस्यं, prādhānikaṁrahasyaṁ), «Тайное сказание о первопричине творения») — первая из трёх рахасий (две другие — Вайкритика и Мурти), являющихся фрагментами Маркандея-пураны, которые начиная с 14 в. стали дополнительными ритуальными текстами, рецитируемыми после чтения Деви-Махатмьям и получили название Рахасьям-траям.

В «Прадханика-рахасье» представлены наиболее ранние воззрения шактийской философии на процесс космогенеза и мироустройства. Согласно точке зрения, изложенной в этом фрагменте, Махалакшми является наивысшим и изначальным божеством, наделённым всеми гунами (качествами), первопричиной появления гун саттвы и тамаса, олицетворёнными Махавидьев (Махасарасвати) и Махакали. Далее описывается сотворение Богинями трёх пар божеств-близнецов (Брахма и Сарасвати, Рудра и Гаури, Вишну и Лакшми), а также перечисляются их имена и атрибуты.

॥ अथ प्राधानिकं रहस्यं ॥
.. atha prādhānikaṁ rahasyaṁ ..
Вот «Тайное сказание о первопричине творения».

राजोवाच ।
भगवन्नवतारा मे चण्डिकायास्त्वयोदिताः ।
एतेशां प्रकृतिं ब्रह्मन् प्रधानं वक्तुमर्हसि ॥ १॥
rājovāca .
bhagavannavatārā me caṇḍikāyāstvayoditāḥ .
eteśāṁ prakṛtiṁ brahman pradhānaṁ vaktumarhasi ..1..

Царь сказал:
О господин, ты поведал мне об аватарах Чандики,
Об их природе, о лучший среди брахманов, ты рассказать можешь?

आराध्यं यन्मया देव्याः स्वरूपं येन च द्विज ।
विधिना ब्रूहि सकलं यथावत्प्रणतस्य मे ॥ २॥
ārādhyaṁ yanmayā devyāḥ svarūpaṁ yena ca dvija .
vidhinā brūhi sakalaṁ yathāvatpraṇatasya me ..2..

И о почитании включающей их в себя истинной формы Деви ,о дваждырождённый, Надлежащем, поведай мне всё о поклонении должным образом.

ऋशिरुवच ।
इदं रहस्यं परम मनाख्येयं प्रचक्षते ।
भक्तोऽसीति न मे किञ्चित्तवावाच्यं नराधिप ॥ ३॥
ṛśiruvaca .
idaṁ rahasyaṁ parama manākhyeyaṁ pracakṣate .
bhakto’sīti na me kiñcittavāvācyaṁ narādhipa ..3..

Мудрец сказал:
Это высшая тайна, которая ни в коем случае не должна быть разглашена, так считается, но ты преданный поскольку, я ничего не упущу, о царь людей!

सर्वस्याद्या महालक्श्मीस्त्रिगुना परमेश्वरी ।
लक्श्यालक्श्यस्वरूपा सा व्याप्य कृत्स्नं व्यवस्थिता ॥ ४॥
sarvasyādyā mahālakśmīstrigunā parameśvarī .
lakśyālakśyasvarūpā sā vyāpya kṛtsnaṁ vyavasthitā ..4..

Изначальная [причина] всего, Махалакшми, Высшая повелительница трёх гун, пребывающая в проявленной и непроявленной истинной форме, Она пронизывает всё сущее.

मतुलुङ्गं गदाम् खेटं पानपात्रं च बिभ्रती ।
नागम् लिङ्गं च योनिं च बिभ्रती नृप मूर्धनि ॥ ५॥
matuluṅgaṁ gadām kheṭaṁ pānapātraṁ ca bibhratī .
nāgam liṅgaṁ ca yoniṁ ca bibhratī nṛpa mūrdhani ..5..

Лайм, булаву, щит и чашу держащая, змею и Лингу с Йони на голове носящая, о, царь.

तप्तकान्चन वर्नाभा तप्तकान्चन भूषना ।
शून्यं तदखिलं स्वेन पूरयामास तेजसा ॥ ६॥
taptakāncana varnābhā taptakāncana bhūṣanā .
śūnyaṁ tadakhilaṁ svena pūrayāmāsa tejasā ..6..

Сияющая чистейшим золотистым цветом, украшенная прекрасными золотыми украшениями, всю пустоту ту наполнила своим сиянием.

शून्यं तदखिलं लोकं विलोक्य परमेश्वरी ।
बभार परमं रूपं तमसा केवलेन हि ॥ ७॥
śūnyaṁ tadakhilaṁ lokaṁ vilokya parameśvarī .
babhāra paramaṁ rūpaṁ tamasā kevalena hi ..7..

На пустой тот весь мир посмотревшая Парамешвари
Приняла наивысшую форму при помощи абсолютной тьмы.

षा भिन्नाञ्जन संकाशा दंष्ट्रान्कित्तवरानना ।
विशाल लोचना नरी बभूव तनुमध्यमा ॥ ८॥
ṣā bhinnāñjana saṁkāśā daṁṣṭrānkittavarānanā .
viśāla locanā narī babhūva tanumadhyamā ..8..

Так возникла с подведёнными сурьмой глазами, с лицом украшенным прекрасными клыками, большеокая, дева тонкостанная явилась.

खद्गपाथ्रशिरः खेटैरलङ्कृत चतुर्भुजा ।
ख़बन्धहारं शिरसा बिभ्राणा हि शिरः स्रजम् ॥ ९॥
khadgapāthraśiraḥ kheṭairalaṅkṛta caturbhujā .
k̲habandhahāraṁ śirasā bibhrāṇā hi śiraḥ srajam ..9..

Мечом, сосудом, головой и щитом украшенная, четырёхрукая,
Гирлянду из обезглавленных тел носящая, а на голове Её – венок из голов.

सा प्रोवाच महालक्ष्मी तामसी प्रमदोत्तमा ।
नामकर्म च मे मातर्देहि तुभ्यं नमो नमः ॥ १०॥
sā provāca mahālakṣmī tāmasī pramadottamā .
nāmakarma ca me mātardehi tubhyaṁ namo namaḥ ..10..

Она сказала Махалакшми, Тёмная, Безумнейшая:
«Дай мне имя, о, Мать, поклонение Тебе, поклонение!»

तां प्रोवाच महालक्श्मीस्तामसीं प्रमदोत्तमम् ।
ददामि तव नामानि यानि कर्माणि तानि ते ॥ ११॥

tāṁ provāca mahālakśmīstāmasīṁ pramadottamam .
dadāmi tava nāmāni yāni karmāṇi tāni te ..11..

Ей ответила Махалакшми, Тёмной, Безумнейшей:
«Я дам Тебе такие имена, которые опишут Твои атрибуты.

महामाया महाकाली महामारी क्षुधातृषा ।
निध्रा तृष्णा चैकविरा कालरात्रिर्दुरत्यया ॥ १२॥
mahāmāyā mahākālī mahāmārī kṣudhātṛṣā .
nidhrā tṛṣṇā caikavIrā kālarātrirduratyayā ..12..

Махамая, Махакали, Махамари, Кшудхатриша,
Нидра и Тришна, Экавира, Каларатри, Дуратьяя.

ईमानि तव नामानि प्रतिपाद्यानि कर्मभिः ।
एभिः कर्माणि ते ज्ञात्वा योऽधीते सोऽस्ह्नुते सुखम् ॥ १३॥
īmāni tava nāmāni pratipādyāni karmabhiḥ .
ebhiḥ karmāṇi te jñātvā yo’dhīte so’shnute sukham ..13..

Это Твои имена, отражающие функции.
При помощи этих имён ты будешь познаваема, кто [их] изучит, тот достигнет счастья»

तामित्युक्त्वा महालक्श्मीः स्वरूपमपरं नृप ।
सत्त्वाख्येनातिशुद्धेन गुणेनेन्दुप्रभं दधौ ॥ १४॥
tāmityuktvā mahālakśmīḥ svarūpamaparaṁ nṛpa .
sattvākhyenātiśuddhena guṇenenduprabhaṁ dadhau ..14..

То так сказав, Махалакшми, другую свою форму, о царь, известную как саттва, очень чистыми качествами [наделённую], сияющую светом луны приняла.

अक्षमालाङ्कुशधरा वीणापुस्थक धारिणि ।
सा बभूव वरा नारी नामान्यस्यै च सा ददौ ॥ १५॥
akṣamālāṅkuśadharā vīṇāpusthaka dhāriṇi .
sā babhūva varā nārī nāmānyasyai ca sā dadau ..15..

Чётки из рудракши, стрекало, вину и свиток держащей,
Она обратилась прекраснейшей девой, которую нарекла:

महाविद्या महावाणि भारती वाक् सरस्वती ।
आर्या ब्राह्मी कामधेनुर्वेदगर्भा च धीश्वरी ॥ १६॥
mahāvidyā mahāvāṇi bhāratī vāk sarasvatī .
āryā brāhmī kāmadhenurvedagarbhā ca dhīśvarī ..16..

Махавидья, Махавани, Бхарати, Вак, [Маха]Сарасвати,
Арья, Брахми, Камадхену, Ведагарбха и Дхишвари.

अथोवाच महालक्श्मीर् महाकालीम् सरस्वतीम् ।
युवां जनयतां देव्यौ मिथुने स्वानुरूपतः ॥ १७॥
athovāca mahālakśmīr mahākālīm sarasvatīm .
yuvāṁ janayatāṁ devyau mithune svānurūpataḥ ..17..

Махалакшми так сказала Махакали и [Маха]Сарасвати:
«Две пары юных близнецов создайте, о Богини, по Своему образу и подобию».

इत्युक्थ्वा ते महालक्श्मीः ससर्ज मिथुनं स्वयम् ।
हिरण्यगर्भौ रुचिरौ स्त्रीपुम्सौ कमलासनौ ॥ १८॥

ityukthvā te mahālakśmīḥ sasarja mithunaṁ svayam .
hiraṇyagarbhau rucirau strīpumsau kamalāsanau ..18..

Сказав это им двоим, Махалакшми сама произвела пару близнецов –
Сияющих солнечным светом деву и мужа, сидящих на лотосе.

ब्रह्मन् विधे विरिञ्चेति धातरित्याह तं नरम् ।
श्रीः पद्मे कमल लक्श्मीत्याह माता च तां स्त्रियम् ॥ १९॥
brahman vidhe viriñceti dhātarityāha taṁ naram .
śrīḥ padme kamala lakśmītyāha mātā ca tāṁ striyam ..19..

Брахмой, Видхой, Виринчи, Дхатри назвала Мать того мужа,
А деву Шри, Падмой, Камалой и Лакшми.

महाकाली भारती च मिथुने सृजतः सह ।
एतयोरपि रूपाणि नामानि च वदामि ते ॥ २०॥

mahākālī bhāratī ca mithune sṛjataḥ saha .
etayorapi rūpāṇi nāmāni ca vadāmi te ..20..

Махакали и Бхарати две пары подобные создали,
И этих воплощений имена я тебе поведаю.

नीलकण्ठं रक्थबाहुं श्वेतङ्गं चन्द्रशेखरम् ।
जनयामास पुरुषं महाकाली सितां स्त्रियम् ॥ २१॥
nīlakaṇṭhaṁ rakthabāhuṁ śvetaṅgaṁ candraśekharam .
janayāmāsa puruṣaṁ mahākālī sitāṁ striyam ..21..

Синешеего, краснорукого, белотелого, увенчанного луной
Мужа создала Махакали и белую деву.

स रुद्रः शङ्करः स्थाणुः कपर्दी च त्रिलोचनः ।
त्रयी विद्या कामधेनुः सा स्त्री भषाक्षरा स्वरा ॥ २२॥
sa rudraḥ śaṅkaraḥ sthāṇuḥ kapardī ca trilocanaḥ .
trayī vidyā kāmadhenuḥ sā strī bhaṣākṣarā svarā ..22..

Его Рудрой, Шанкарой, Стхану, Капардином и Тринетрой,
А ту деву – Трайи, Камадхену, Бхаша, Акшарой, Сварой [назвала].

सरस्वति स्त्रियं गौरीं क्ऱ्ष्णं च पुरुषं नृप ।
जनयामास नामानि तयोरपि वदामि ते ॥ २३॥
sarasvati striyaṁ gaurīṁ kṟṣṇaṁ ca puruṣaṁ nṛpa .
janayāmāsa nāmāni tayorapi vadāmi te ..23..

Сарасвати же деву Гаури и мужа Кришну
Явила, их имена я тебе поведаю.

विष्णुः कृष्णो हृकेशो वासुदेवो जनार्दनः ।
उम गौरी सती चन्दी सुन्दरी सुभगा शिवा ॥ २४॥
viṣṇuḥ kṛṣṇo hṛkeśo vāsudevo janārdanaḥ .
uma gaurī satī candī sundarī subhagā śivā ..24..

Вишну, Кришна, Хрикеша, Васудева, Джанардана;
Ума, Гаури, Сати, Чанди, Сундари, Субхага, Шиваа.

एवं युवतयः सद्यः पुरुषत्वं प्रपेदिरे ।
चक्षुष्मन्तो नु पश्यन्ति नेतरेऽतद्विदो जनाः ॥ २५॥
evaṁ yuvatayaḥ sadyaḥ puruṣatvaṁ prapedire .
cakṣuṣmanto nu paśyanti netare’tadvido janāḥ ..25..

Затем девы незамедлительно замуж выданы были.
Виденья лишённые люди не воспринимают по-другому то знание.

ब्रह्मणे प्रददौ पत्नीं महालक्श्मीर्नृप त्रयीम् ।
रुद्रया गौरीं वरदां वासुदेवाय च श्रियम् ॥ २६॥
brahmaṇe pradadau patnīṁ mahālakśmīrnṛpa trayīm .
rudrayā gaurīṁ varadāṁ vāsudevāya ca śriyam ..26..

Махалакшми отдала Брахме в супруги Трайи,
Рудру [златокожей] Гаури благословила, а Васудеву – [благодатной] Шри.

स्वरया सह सम्बूय विरिन्चोऽण्डमजीजनत् ।
बिभेद भगवान् रुद्रस्तद्गौर्या सह वीर्यवान् ॥ २७॥
svarayā saha sambūya virinco’ṇḍamajījanat .
bibheda bhagavān rudrastadgauryā saha vīryavān ..27..

Со Сварой вместе Виринчи Вселенную породил,
А Господь разрушения Рудра с помощью Гаури сделал её могущественной.

अण्डमध्ये प्रधानादि कार्यजातमभून्नृप ।
महाभूतात्मकं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ २८॥
aṇḍamadhye pradhānādi kāryajātamabhūnnṛpa .
mahābhūtātmakaṁ sarvaṁ jagatsthāvarajaṅgamam ..28..

Посредине вселенной первопричина действия, рождения существовала, о царь, сущность великого бытия, всего движимого и недвижимого.

पूपोष पालयामास तल्लक्ष्म्या सह केशवः ।
संजहार जगत्सर्वं सह गौर्या महेश्वरः ॥ २९॥
pūpoṣa pālayāmāsa tallakṣmyā saha keśavaḥ .
saṁjahāra jagatsarvaṁ saha gauryā maheśvaraḥ ..29..

Был накормлен, защищён тот весь мир Кешавой вместе с Лакшми,
Поддвергаем разрушению Гаури вместе с Шивой.

महालक्ष्मीर्महाराज सर्वसत्त्वमयीश्वरी ।
निराकारा च साकारा सैव नानाभिधानभृत् ॥ ३०॥
नामान्तरैर्निरूप्यैषा नाम्ना नान्येन केनचित् ॥ ३१॥
mahālakṣmīrmahārāja sarvasattvamayīśvarī .
nirākārā ca sākārā saiva nānābhidhānabhṛt ..30..
nāmāntarairnirūpyaiṣā nāmnā nānyena kenacit ..31..

Махалакшми, о великий царь, содержащая в Себе всё сущее Госпожа,
[Одновременно] бесформенная и имеющая форму, Она также [и другие] различные манифестации явила, Под другими именами функционирующие, но Она [под ними] никому не известна.

॥ इति प्राधानिकं रहस्यं सम्पूर्णम् ॥
.. iti prādhānikaṁ rahasyaṁ sampūrṇam ..
Так заканчивается «Тайное сказание о первопричине творения».

Перевод с санскрита: Савитри Деви
Источник: http://wiki.shayvam.org/%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0-%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%81%D1%8C%D1%8F

Пролистать наверх